YouTube: Το παγκόσμιο κανάλι

Καθώς οι δυνατότητες καταγραφής video από σχεδόν κάθε ηλεκτρονική συσκευή έχουν γίνει καθεστώς, το You Tube είναι πλέον μία από τις πλέον δημοφιλείς ιστοσελίδες, ειδικά μάλιστα μεταξύ των παιδιών και των νέων.
04/06/2015
Τι είναι το youtube και πώς λειτουργεί

Το YouTube αυτή τη στιγμή είναι στην πρώτη πεντάδα με τις δημοφιλέστερες ιστοσελίδες σε όλο τον κόσμο. Η δυνατότητα της άμεσης δημοσίευσης ενός βίντεο σε λίγα μόλις λεπτά από τη στιγμή που έχει συμβεί το γεγονός, έχει εκτινάξει την δημοτικότητα του YouTube στα ύψη.

Η ανάγκη για την ανάπτυξη μιας πλατφόρμας δημοσιοποίησης προσωπικών – και όχι μόνο – βίντεο, έχει παρουσιαστεί σαν ανάγκη - ή σαν ευκαιρία - γύρω στο 2005. Εκείνη την εποχή οι τεχνολογίες συμπίεσης των μεγάλων αρχείων βίντεο, άρχισαν πλέον να επιτρέπουν το στήσιμο μιας πλατφόρμας προβολής βίντεο στο Διαδίκτυο.
 

Το γεγονός ότι το YouTube καθιερώθηκε ως η δημοφιλέστερη τέτοια πλατφόρμα, είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων. Ένας από αυτούς τους παράγοντες είναι η τεχνολογία προβολής βίντεο που έχει αναπτύξει, και η οποία εξασφαλίζει ικανοποιητική ποιότητα ακόμη και σε σχετικά χαμηλές ταχύτητες σύνδεσης.

Ένας ακόμη παράγοντας που συντελεί στην επιτυχία του YouTube είναι το φιλικό περιβάλλον χρήσης, το οποίο πέρα από ευκολία και ευχρηστία στην προβολή, εξασφάλιζε και ευκολία και ευχρηστία στο ανέβασμα ενός βίντεο.

Έτσι, πολύ γρήγορα ο θεατής γίνεται συμμέτοχος και το YouTube άρχισε να γίνεται διαδραστικό, φτάνοντας μάλιστα σε σημείο να αποτελεί πλέον ένα κανονικό κοινωνικό δίκτυο.

Πέρα από την τεχνολογική καινοτομία και το προσιτό "στήσιμο", στους παράγοντες που "ανέβασαν" το YouTube θα πρέπει να προσθέσουμε και τις έξυπνες επιχειρηματικές κινήσεις ή συνεργασίες.
 

Από τον Οκτώβριο του 2006 το YouTube ανήκει στην Google, οπότε και με την "πλάτη" της δημοφιλέστερης μηχανής αναζήτησης, το YouTube έχει γίνει πλέον μια δυσθεώρητη πλατφόρμα όπου ο καθένας κάνει εγγραφή και ανεβάζει σχεδόν όσο περιεχόμενο επιθυμεί, ενώ διάσημα κανάλια τόσο παγκόσμιας (CBS, BBC, Vevo), όσο και τοπικής εμβέλειας "φορτώνουν" το περιεχόμενό τους στο YouTube.
 

Αν έχουμε λογαριασμό στο Google (π.χ. στο Gmail) τότε με τα ίδια στοιχεία εισόδου μπορούμε να μπούμε και στο YouTube. Σε λίγα μόλις λεπτά ανεβάζουμε τα προσωπικά μας βίντεο, τα οποία είναι διαθέσιμα για προβολή.

Αν μάλιστα διαθέτουμε και ένα smartphone, τότε – εφόσον έχουμε εξασφαλίσει πρόσβαση στο Internet, είτε μέσω Wi-Fi, είτε μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας (3G ή 4G) - έχουμε τη δυνατότητα να καταγράψουμε ένα γεγονός και να το μοιραστούμε με φίλους και γνωστούς σχεδόν τη στιγμή που το γεγονός έχει ολοκληρωθεί.
Και επειδή το Internet είναι ένα και όλες οι υπάρχουσες δημοφιλής ιστοσελίδες είναι το μέσο για να το "εκμεταλλευτούμε", είναι παραπάνω από εύκολο το βίντεο που μόλις "αναβάσαμε" στο YouTube να το μοιραστούμε μέσω του Facebook, του Twitter ή άλλων μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
 

Στο ρόλο του θεατή

Είτε διαθέτουμε λογαριασμό στο YouTube είτε όχι, αρκεί στον Web browser (Chrome, Internet Explorer, Firefox, Safari ή όποιον άλλο) να γράψουμε το www.youtube.com και αυτόματα ανοίγει ένα παράθυρο πρόσβασης σε ένα σχεδόν αμέτρητο αριθμό από βίντεο.

Μετά την πρώτη προβολή, οι προτάσεις για προβολή παρόμοιων ή παρεμφερών βίντεο είναι δεκάδες. Είτε στην δεξιά μεριά από το παράθυρο προβολή, είτε μετά την ολοκλήρωση της προβολής, μέσα στο παράθυρο προβολής, βλέπουμε τα προτεινόμενα βίντεο.

Κάθε προβολή έχει και σαν αποτέλεσμα την αλλαγή των προτεινόμενων βίντεο. Ο τρόπος που παρουσιάζονται τα προτεινόμενα βίντεο, επηρεάζεται σημαντικά από τα όσο ψάχνουμε και κοιτάμε γενικά στο Internet. Αν για παράδειγμα προβάλλουμε τακτικά τα βίντεο κλιπ ενός συγκεκριμένου καλλιτέχνη τότε οι προτάσεις του YouTube θα σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με αυτόν τον καλλιτέχνη.

Η διαδικασία αυτή είναι πρακτικά ατέρμονη. Όσο πατάμε το κουμπί Play τόσο καινούρια βίντεο θα ξεπροβάλλουν.
 

Άρα το πρώτο σημείο εγκράτειας είναι αυτό του θεατή. Ανεξάρτητα από την ηλικία μας, το φύλο μας, τη μόρφωσή μας ή τα ενδιαφέροντά μας, το YouTube έχει φτιαχτεί για να είναι ελκυστικό και γι' αυτό θέλει προσοχή.

Το περιεχόμενο του YouTube είναι στοιχειωδώς ελεγχόμενο. Η εταιρεία που το διαχειρίζεται, μέσω αυτόματων φίλτρων, διαδικασιών αναφοράς και αλγορίθμων αναγνώρισης περιεχομένου, έχει επιτύχει σε μεγάλο βαθμό να φιλτράρει το περιεχόμενο, τουλάχιστον ως προς μερικά στοιχειώδη στοιχεία. Ένα από αυτά είναι το "ροζ" περιεχόμενο. Τα βίντεο του YouTube είναι απαλλαγμένα από σκηνές γυμνού και αυτό δημιούργει μια σχετική ασφάλεια σε γονείς που επιτρέπουν στα παιδιά τους να παρακολουθούν βίντεο από το YouTube.

Το πόσο χρήσιμα ή επιμορφωτικά βέβαια, είναι τα βίντεο που παρακολουθούν τα παιδιά, αλλά και τα μηνύματα που έμμεσα ή άμεσα περιέχουν, είναι καθαρά θέμα ελέγχου των γονιών, και εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν.

Όπως στην τηλεόραση δεν αφήνουμε ένα παιδί να βλέπει ό,τι θέλει και ό,τι του προκύψει από το ζάπινγκ, έτσι και στο YouTube χρειάζεται να συμβουλέψουμε, να κατευθύνουμε, να ελέγχουμε και να εποπτεύουμε.

Αν μάλιστα ασχοληθούμε και λίγο παραπάνω, τότε είναι βέβαιο ότι τόσο ένα παιδί αλλά και εμείς οι ίδιοι, θα ανακαλύψουμε εξαιρετικά πράγματα, που και ψυχαγωγούν και επιμορφώνουν.
 

Ένας βασικός κανόνας που αφορά στην αξιολόγηση του περιεχομένου και της αξιοπιστίας των βίντεο είναι ο έλεγχος της πηγής. Το να δούμε ένα μουσικό βιντεοκλίπ, μία ταινία ή ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα που αναμεταδίδεται στο YouTube, αφορά την αισθητική και την φιλοσοφία μας για τη ζωή. Ωστόσο, όταν επιλέγουμε να δούμε βίντεο που ερμηνεύουν ιστορικά γεγονότα ή αναλαμβάνουν την επιμόρφωση, τότε θα πρέπει να είμαστε αρκετά προσεκτικοί, καθώς η δύναμη της εικόνας σε συνδυασμό με μια έξυπνη σκηνοθεσία μπορούν να επηρεάσουν την κρίση μας και την άποψή μας για διάφορα σοβαρά ή λιγότερο σοβαρά ζητήματα.

Ειδικά αν έχουμε παιδιά στην ηλικία των 10-15 ετών (πλέον, αυτή η ηλικία έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο) τότε είναι σχεδόν απαραίτητο να ασχοληθούμε με την "εκπαίδευση" τους στη χρήση του YouTube.
 

Τα παιδιά μπροστά στο YouTube, αισθάνονται περίπου όπως αισθάνονται όταν βρεθούν μπροστά σε μια τεράστια λιχουδιά. Θέλουν να τη φάνε όλη με μια μπουκιά. Όλοι ξέρουμε όμως πως αυτό δεν εξασφαλίζει την απόλαυση της λιχουδιάς και κατ΄ αυτόν τον τρόπο το πιθανότερο είναι να μην καταλάβουμε τι φάγαμε, ενώ αν έχουμε δείξει και ιδιαίτερη... "λαιμαργία", είναι βέβαιο ότι στη συνέχεια θα έχουμε και… "στομαχόπονο"

Η "λιχουδιά" που λέγεται YouTube, θέλει μέτρο και σύνεση για να την απολαύσουμε, τόσο εμείς όσο και τα παιδιά.

 

Πρακτικές συμβουλές

Ο καθορισμός ορίων στο περιεχόμενο και το χρόνο είναι κρίσιμος. Όπως έχουμε αναφέρει το YouTube είναι σχεδόν ανεξάντλητο και ο χρόνος που θα του αφιερώσουμε είναι αποκλειστικά δική μας υπόθεση.

 

Οι συμβουλές που ακολουθούν αφορούν κυρίως τον έλεγχο των παιδιών αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι μεγαλύτεροι στην ηλικία δεν θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά κάποιες από αυτές:

 

1. Είναι βασικό να παρακολουθούμε βίντεο στο YouTube μαζί με τα παιδιά. Με αυτό τον τρόπο θα γνωρίζουμε τις προτιμήσεις τους καθώς και ποια είναι τα βίντεο που τα εντυπωσιάζουν. Σε περίπτωση που τα παιδιά δεν θέλουν την… παρέα μας τότε καλό είναι να συγκρατήσουμε τα βίντεο ή τα κανάλια και στη συνέχεια να τα δούμε μόνοι μας, ώστε να διαπιστώσουμε αν το περιεχόμενο είναι ενδεδειγμένο για το παιδί.

 

2. Θα πρέπει να ρίξουμε μια ματιά στον δημιουργό του βίντεο. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να βγάλουμε ένα κάπως πιο ασφαλές συμπέρασμα για την καταλληλόλητα, την αξιοπιστία αλλά και την "βαρύτητα" που πρέπει να δείξουμε στα βίντεο του συγκεκριμένου δημιουργού. Αν πρόκειται για επίσημο κανάλι – ενός τηλεοπτικού σταθμού για παράδειγμα- τότε μπορούμε να αισθανθούμε πιο σίγουροι για αυτό που βλέπουμε.

 

3.Μια καλή πρακτική είναι να κάνουμε εγγραφή στα κανάλια που προτιμάμε (εμείς ή τα παιδιά μας). Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να καθορίσουμε έστω και κατ’ ελάχιστο τα προτεινόμενα βίντεο, αφού στις προτάσεις προβολής του YouTube θα έχουν προτεραιότητα τα βίντεο από τα κανάλια που είμαστε γραμμένοι.

 

4. Σε τακτά χρονικά διαστήματα θα πρέπει να ελέγχουμε τις προστάσεις που εμφανίζονται μετά την αναπαραγωγή ενός βίντεο. Αυτό "μαρτυρά" εν μέρει τις προτιμήσεις μας αφού οι προτάσεις αφορούν "συγγενικά" βίντεο. Ένα πεδίο ελέγχου που δεν θα πρέπει να ξεχνάμε είναι τα σχόλια. Εκτός από τον έλεγχο για τυχόν ανάρμοστες εκφράσεις, τα σχόλια συχνά μας δίνουν και χρήσιμες πληροφορίες τόσο για το βίντεο όσο και για τον δημιουργό του. Συνήθως, δε, είναι και ο χώρος έντονων διαπληκτισμών και επιθετικών εκφράσεων καθώς είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτα.

 

5. Μια καλή ιδέα ώστε να έχουμε καλύτερη άποψη για το τι βλέπουν τα παιδιά μας είναι να τα ενθαρρύνουμε να φτιάξουν λίστες αναπαραγωγής (playlist) με αγαπημένα βίντεο. Αυτό θα μας βάλει στο "νόημα" πιο εύκολα και θα μας επιτρέψει να έχουμε πιο ολοκληρωμένη άποψη για τις προτιμήσεις τους.

 

Χρήσιμα εργαλεία προστασίας

Το YouTube δείχνει ιδιαίτερη ευαισθησία στη διαφύλαξη της ομαλής λειτουργίας της ιστοσελίδας του. Για να φανταστούμε πόσο δύσκολο είναι αυτό αρκεί να σκεφτούμε ότι μιλάμε για μια πλατφόρμα με εκατομμύρια χρήστες, από διαφορετικές χώρες, διαφορετικές θρησκείες, αξίες, συνήθειες κ.ά.

 

Σε αυτήν την προσπάθεια αρωγοί είμαστε και εμείς οι ίδιοι. Ως χρήστες της πλατφόρμας του YouTube μπορούμε να ενεργοποιήσουμε ή να χρησιμοποιήσουμε κάποια εργαλεία και διαδικασίες ώστε να είμαστε (εμείς και τα παιδιά μας) πιο ασφαλείς.  

 

1. Ενεργοποίηση ασφαλούς λειτουργίας

Αν μεταβούμε στο κάτω μέρος της σελίδας του YouTube τότε μπορούμε να ενεργοποιήσουμε την επιλογή "Ασφάλεια". Με αυτό τον τρόπο ενεργοποιούμε τον αποκλεισμό προσβλητικού περιεχομένου. Η συγκεκριμένη ρύθμιση μπορούμε να πούμε ότι έχει το ρόλο του γονικού ελέγχου στο YouTube.

 

2. Επισήμανση ακατάλληλου περιεχομένου

Είναι σημαντικό να αντιδράσουμε από την πρώτη κιόλας στιγμή στην περίπτωση που εντοπίσουμε ακατάλληλο περιεχόμενο. Κατά την αναπαραγωγή επίμαχου βίντεο, κάνουμε κλικ στο κουμπί "… Περισσότερα" και στη συνέχεια κάνουμε κλικ στην επιλογή "Αναφορά". Από την φόρμα που θα εμφανιστεί επιλέγουμε το λόγο που θέλουμε να αναφέρουμε το συγκεκριμένο βίντεο και κάνουμε κλικ στο κουμπί "Υποβολή". Οι άνθρωποι που ελέγχουν το περιεχόμενο το YouTube εργάζονται όλο το 24ώρο και εξακριβώνουν το βάσιμο των καταγγελιών μας.

 

3. Προσβολή "ιδιωτικότητας"

Αν από ένα βίντεο στο YouTube θεωρούμε πως προσβάλετε η προσωπική μας ή αυτή του παιδιού μας, ιδιωτικότητα (privacy), τότε μπορούμε να αναφέρουμε το περιστατικό ακολουθώντας τις οδηγίες που αναφέρονται στην σελίδα: http://tinyurl.com/kogjhqk   

 

4. Αποκλεισμός χρηστών

Έχοντας ενδείξεις ότι κάποιος χρήστης του YouTube μάς παρενοχλεί ή ακόμη χειρότερα παρενοχλεί το παιδί μας, τότε μπορούμε να προχωρήσουμε στον αποκλεισμό του, διακόπτοντας κάθε επικοινωνία με τον συγκεκριμένο χρήστη.

Αν η παρενόχληση προέρχεται από το βίντεο που έχει δημοσιευτεί στο YouTube τότε μπορούμε να συμπληρώσουμε τη φόρμα Αναφοράς για θέματα ασφάλειας και κατάχρησης στο ακόλουθο link: https://www.youtube.com/reportabuse.

 

Τηρώντας τους κανόνες και αντίστροφα

Η δύναμη του YouTube όπως και κάθε αντίστοιχης ιστοσελίδας είναι οι χρήστες του. Οι κανόνες λειτουργίας είναι ίδιοι για όλους και όπως ισχύει σε όλα τα πράγματα στη ζωή δεν θα πρέπει να κάνουμε όσα δεν θέλουμε να μας κάνουν.

 

Για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε έναν λογαριασμό στο YouTube θα πρέπει να είμαστε πάνω από 13 ετών. Ο ηλικιακός έλεγχος γίνεται μόνο κατά δήλωση μας και δεν υπάρχει κάποια διαδικασία ελέγχου ηλικίας.

 

Αν αποφασίσουμε εμείς ή τα παιδιά μας, να ανεβάζουμε τα δικά μας βίντεο και να δημιουργήσουμε το δικό μας κανάλι, τότε η τήρηση των κανόνων του YouTube είναι θεμελιώδους σημασίας. Ελέγχουμε το περιεχόμενο των βίντεο που ανεβάζουμε ώστε να μην περιέχει προσβλητικές σκηνές για όσους εμφανίζονται στη βίντεο ή για τρίτους που αναφέρονται στο βίντεο. Ειδικά όταν το βίντεο περιλαμβάνει τα παιδιά μας αλλά κυρίως τα παιδιά άλλων – ειδικά σε ιδιωτικούς χώρους - θα πρέπει να έχουμε εξασφαλίσει τη συγκατάθεσή τους, ούτως ώστε η ανάρτησή μας να μην δυσαρεστήσει (ή φέρει σε δύσκολη θέση), τα παιδιά ή τους γονείς τους.   

 

Εφόσον διαθέτουμε ένα κανάλι στο YouTube τότε επιβάλλεται να έχουμε αυξημένη εποπτεία στα σχόλια που εμφανίζονται στα βίντεο που έχουμε δημοσιεύσει. Στη διαχείριση του καναλιού μπορούμε είτε να ελέγχουμε και να εγκρίνουμε τα σχόλια άλλων χρηστών, ή να έχουμε αφήσει ελεύθερο το σχολιασμό, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να επιλέξουμε. Ο λόγος είναι ότι μπορεί να έρθουμε σε πολύ δύσκολη θέση, δίνοντας βήμα σε τρίτους.

 

Τα βίντεο που θα αναρτήσουμε στο YouTube δεν πρέπει να περιέχουν σεξουαλικά υπονοούμενα και δεν πρέπει να αφορούν πράξεις βίας ή εξαναγκασμού. Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι ανεβάζοντας ένα βίντεο στο YouTube αυτό "φεύγει" από τον έλεγχό μας και ότι ακόμη και μελλοντικά να το καταργήσουμε δεν σημαίνει ότι κάποιος δεν έχει κρατήσει ένα αντίγραφο από το επίμαχο βίντεο.

 

Η κατά παραγγελία δημοσίευση ενός βίντεο εκθέτει εμάς τους ίδιους και όχι τον "εντολοδόχο". Αν η δημοσίευση γίνεται από έναν ανήλικο τότε η γνώμη ενός ενηλίκου (γονιού, κηδεμόνα, δασκάλου κλπ) είναι πάντα βοηθητική.

 

Η δεύτερη άποψη ή απλά η δεύτερη σκέψη, θα μας γλιτώσουν από παρεξηγήσεις και από το να στεναχωρήσουμε τρίτα πρόσωπα ή ακόμη και να προκαλέσουμε τη στεναχώρια τους ή/και το θυμό τους.

 

Η χρησιμότητα του εργαλείου

Το YouTube είναι ένα πραγματικό εργαλείο και όπως κάθε εργαλείο, η χρησιμότητα του κρίνεται από τον τρόπο χρήσης. Αν είμαστε ιδιώτες και ανεβάζουμε βίντεο στο YouTube τότε η ευθύνη των βίντεο που ανεβάζουμε αφορά εμάς και μόνο εμάς. Αν όμως είμαστε και γονείς τότε η ευθύνη είναι τριπλή.

 

Πρώτα είναι η ευθύνη των βίντεο που ανεβάζουμε ως ενήλικες. Ωστόσο από κει και πέρα, και όσον αφορά τα παιδιά μας η ευθύνη έχει δυο εκφράσεις:

- Η μία είναι να προστατέψουμε τα παιδία μας από το περιεχόμενο που δεν αρμόζει σε αυτά, και ταυτόχρονα

- Από την άλλη, οφείλουμε να εξασφαλίσουμε ότι οι δημοσιεύσεις των παιδιών μας δεν θα προκαλέσουν προβλήματα σε άλλους χρήστες.

 

Όλα τα παραπάνω πηγάζουν από τη συνετή χρήση και... κρίση. Και φυσικά, όσο περισσότερο ασχολούμαστε. τόσο πιο έμπειροι και πιο αποτελεσματικοί γινόμαστε.