Facebook: Όσα πρέπει να γνωρίζετε προτού ξεκινήσετε

Το Facebook θα μπορούσε να είναι "ένα Internet" από μόνο του, αφού "ευθύνεται" περίπου για το 1/3 των εμφανιζόμενων σελίδων στο Internet, όποτε εύκολα μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγεθος και τη σημασία αυτού του social media που έχει αλλάξει δραματικά τη ζωή αλλά και την εργασία μας. Ας δούμε, λοιπόν, κάποια βασικά στοιχεία για τη λειτουργία του...
04/06/2015
Τι είναι το Facebook και πώς λειτουργεί

Ακόμη και αν δεν έχουμε απολύτως καμία επαφή με την τεχνολογία, ακόμη και αν δεν ξέρουμε να ανοίξουμε έναν υπολογιστή, να μπούμε στο Internet ή να κατεβάσουμε ένα app στο κινητό μας, είναι απολύτως βέβαιος ότι γνωρίζουμε το Facebook!

 

Και πως θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά άλλωστε, όταν το δημοφιλέστερο κοινωνικό δίκτυο στον κόσμο διαθέτει πλέον πάνω από 1 δις χρήστες, εκ των οποίων πάνω από 4 εκατ. είναι Έλληνες.

 

Το Facebook θα μπορούσε να είναι "ένα Internet" από μόνο του, αφού "ευθύνεται" περίπου για το 1/3 των εμφανιζόμενων σελίδων στο Internet, όποτε εύκολα μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγεθος και τη σημασία αυτού του social media που έχει αλλάξει δραματικά τη ζωή αλλά και την εργασία μας.

 

Τι είναι το Facebook;

Το Facebook ξεκίνησε σαν ένα site στο οποίο παλαιοί συμφοιτητές θα μπορούν να εντοπίζουν εύκολα ο ένας τον άλλον, με έμφαση στην αγορά της Αμερικής.

Πολύ γρήγορα όμως, έγινε αντιληπτό ότι αυτή η χρησιμότητα (το να έλθουν κοντά παλιοί φίλοι και γνωστοί), έχει παγκόσμια απήχηση και φυσικά όχι μόνο σε ό,τι αφορά τους απόφοιτους Πανεπιστημίων.

Έτσι λοιπόν, η λογική του Facebook κατά τη δημιουργία ενός λογαριασμού, είναι η εξής: Θα πρέπει να δώσουμε τα πραγματικά μας στοιχεία (τουλάχιστον ονοματεπώνυμο, ηλικία και κατά προτίμηση τα σχολεία και τα ιδρύματα στα οποία έχουμε φοιτήσει), προκειμένου οι φίλοι μας να μπορούν να μας βρουν εύκολα.

 

Από τη στιγμή που θα μας βρουν, θα μπορούμε να συνδεθούμε μαζί τους ως φίλοι και να ανταλλάσσουμε απόψεις, ιδέες, ευχές, προσκλήσεις, ειδήσεις, videos, εικόνες κ.ο.κ. Φυσικά, θα μπορούμε επίσης να παίζουμε σε κάποιο από τα εκατοντάδες χιλιάδες παιχνίδια του Facebook, είτε μόνοι μας, είτε μαζί με τους φίλους μας, ενώ υπάρχουν και αμέτρητα εργαλεία σχετικά με την οργάνωση ομάδων που θα έχει κάποιο κοινό στοιχείο ή σκοπό (π.χ. σύλλογος αποφοίτων κάποιου σχολείου, δημιουργία ομάδας καθαρισμού της τοπικής παραλίας κ.λπ.).

 

Πώς λειτουργεί το Facebook;

Το Facebook διαθέτει δύο είδη λογαριασμών. Τους προσωπικούς λογαριασμούς των χρηστών του (τα γνωστά και ως profiles), αλλά και τα επονομαζόμενα brand pages, δηλαδή εταιρικές σελίδες που έχουν στόχο την προώθηση των συμφερόντων και των θέσεων κάποιας επιχείρησης ή και κάποιου προσώπου όπως κάποιου πολιτικού, ενός τραγουδιστή κ.λπ.

Ως χρήστες, θα διαθέτουμε φυσικά στο προφίλ μας και σε αυτό υπάρχουν δύο βασικά στοιχεία που θα πρέπει να γνωρίζουμε:

- Το πρώτο είναι ο "τοίχος" μας ή αλλιώς "Timeline" πλέον, κάτι δηλαδή σαν τον προσωπικό μας χώρο. Εδώ θα δούμε έναν προσωπικό χαιρετισμό για παράδειγμα, καθώς και ό,τι δημοσιεύουμε οι ίδιοι.

- Το δεύτερο είναι το "newsfeed", ο χώρος δηλαδή στον οποίο έρχονται όλα τα μηνύματα που (το Facebook θεωρεί ότι) μας αφορούν. Εδώ έρχεται κάθε λογής πληροφορία, είτε από φίλους, είτε από επιχειρήσεις, είτε από εφαρμογές και παιχνίδια, διαφημίσεις κ.ο.κ. Το newsfeed είναι κάτι εξαιρετικά "ζωντανό" στο οποίο εμφανίζονται χιλιάδες ενημερώσεις, ανάλογα με το πλήθος των φίλων μας, τις εφαρμογές που χρησιμοποιούμε κ.λπ.

 

Το αν μία είδηση θα εμφανιστεί ή όχι στο newsfeed μας, είναι κάτι που αποφασίζεται από το Facebook, και η γενική λογική είναι η εξής: "όσο μεγαλύτερο ενδιαφέρον δείχνουμε για μία κατηγορία ενημερώσεων, τόσο περισσότερο θα εμφανίζεται στο newsfeed μας, και τόσο υψηλότερη προτεραιότητα θα αποκτά".

 

Όπως θα περίμενε κανείς, εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα αποτελούν οι διαφημίσεις, που αρκετοί τις αναφέρουν και ως "promoted posts". Το αν κάποια ενημέρωση αποτελεί προϊόν διαφήμισης, μπορούμε να το καταλάβουμε από τη λέξη "sponsored" που εμφανίζεται διακριτικά στο πάνω αριστερά τμήμα της.

 

Πώς "μπαίνω" στο Facebook;

Για να μπούμε και εμείς στον κόσμο του Facebook, δεν έχουμε παρά να δημιουργήσουμε έναν προσωπικό λογαριασμό. Αυτή η διαδικασία είναι δωρεάν, και το Facebook έχει δεσμευθεί ότι θα είναι δωρεάν για πάντα.

Το μόνο που χρειαζόμαστε πρακτικά, είναι ένα e-mail. Καλό πάντως είναι να δώσουμε και κάποιο κινητό τηλέφωνο, αφού σε επίπεδο ασφάλειας είναι η καλύτερη και πιο απλή λύση προκειμένου να αποτρέψουμε τρίτους από το να μπουν στον λογαριασμό μας, αλλά και να ανακτήσουμε τον έλεγχό του σε περίπτωση που κάτι τέτοιο συμβεί.

 

Το βασικότερο θέμα κατά την εγγραφή μας βέβαια, δεν είναι το e-mail μας, αλλά τα προσωπικά μας στοιχεία. Το ερώτημα λοιπόν εδώ, είναι σαφές: Πόσο πραγματικά και ποια στοιχεία θα πρέπει να δώσουμε; Η απάντηση είναι (σχετικά) απλή:

Μπορούμε να δώσουμε θα πραγματικά στοιχεία μόνο για τις πολύ βασικές ανάγκες επικοινωνίας (ώστε να μας βρίσκουν οι παλιοί μας φίλοι), αλλά εάν κάτι τέτοιο δεν είναι το βασικό μας ζητούμενο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε κάποιο ψευδώνυμο, το οποίο θα δίνουμε (εκτός Facebook) στους φίλους μας. Σε αυτήν την περίπτωση, θα πρέπει να έχουμε υπόψιν ότι υπάρχει το ενδεχόμενο (έστω και μικρό), να διαγραφεί κάποια στιγμή ο λογαριασμός μας από το Facebook (εάν το σύστημα θεωρήσει ότι δεν είμαστε πραγματικοί χρήστες), αλλά από τη στιγμή που θα δημιουργήσουμε κάποιον κύκλο και θα έχουμε κάποια δραστηριότητα, αυτή η πιθανότητα πρακτικά εκμηδενίζεται.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, δεν δίνουμε ευαίσθητα στοιχεία. Με άλλα λόγια, μπορούμε να καταχωρήσουμε το ονοματεπώνυμό μας, το σχολείο και το Πανεπιστήμιό μας, αλλά δεν υπάρχει κανένας λόγος να καταχωρήσουμε στοιχεία όπως θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις.

 

Τι πρέπει να προσέχω;

Από τη στιγμή που θα μπούμε στο Facebook, θα πρέπει να κατανοήσουμε τόσο τον τρόπο λειτουργίας του, όσο και τις δυνατότητές του, προκειμένου να κάνουμε όσο το δυνατόν πιο ασφαλή και ορθή χρήση του.

Και αν αυτό φαντάζει προφανές για τον δικό μας λογαριασμό, ας σκεφτούμε πόσο απαραίτητο είναι για αυτόν του παιδιού μας.

 

Σε γενικές γραμμές λοιπόν (μέσα από το site θα έχουμε την ευκαιρία να καλύψουμε αναλυτικά κάθε παράμετρο του Facebook και των υπόλοιπων social media), αυτά που θα πρέπει να προσέξουμε είναι τα εξής:

- Δεν φανερώνουμε τη θέση μας εφόσον λείπουμε για μεγάλο διάστημα από το σπίτι μας.

- Προσέχουμε τις φωτογραφίες ή τα videos που ανεβάζουμε, έτσι ώστε αφενός να μην θίγουν εμάς, αφετέρου κάποιον τρίτο, ή κάποιον άλλον που βρίσκεται εντός της φωτογραφίας αλλά δεν θα ήθελα να δημοσιευθεί.

- Δεν βρίζουμε, δεν απειλούμε και δεν συμπεριφερόμαστε επιθετικά, ακριβώς όπως θα κάναμε και στην κανονική μας ζωή.

- Δεν δίνουμε τους κωδικούς σε κανέναν τρίτο και έχουμε ένα δύσκολο password που θυμόμαστε χωρίς να το έχουμε κολλήσει με... post it στην οθόνη του υπολογιστή μας!

- Στις περιπτώσεις των tablets και των smartphones που η χρήση του Facebook γίνεται μέσω ειδικής εφαρμογής, χρησιμοποιούμε πάντοτε την επίσημη εφαρμογή (από το ίδιο το Facebook δηλαδή) και προσέχουμε πολύ ώστε να έχουμε ένα ισχυρό κλείδωμα στη συσκευή για την περίπτωση που τη χάσουμε ή μας την κλέψουν. Η καλύτερη λύση είναι να έχουμε ενεργοποιήσει και τη δυνατότητα της εξ αποστάσεως διαγραφής δεδομένων.

- Μελετάμε τις ρυθμίσεις "ιδιωτικότητας" (privacy settings) προκειμένου να "κλειδώσουμε" τον λογαριασμό μας όσο οι ίδιοι επιθυμούμε. Για παράδειγμα, μπορεί να θέλουμε οι δημοσιεύσεις μας να είναι δημόσιες ή πιο ιδιωτικές.

- Έχουμε πάντα υπόψιν ότι στο Facebook εμφανίζονται διάφορα στοιχεία της δραστηριότητάς μας, χωρίς οι ίδιοι να το έχουμε αντιληφθεί. Για παράδειγμα, ένας φίλος μας μπορεί να δει ότι έχουμε κάνει "Like" σε κάποια σελίδα ή ότι παίζουμε ένα συγκεκριμένο παιχνίδι κ.λπ. Εάν κάποιο από αυτά ενδέχεται να μας φέρει σε δύσκολη θέση, καλό είναι να το αποφύγουμε.

- Δεν δίνουμε ποτέ προσωπικά στοιχεία δημοσίως (π.χ. τηλέφωνο ή e-mail), τόσο δικά μας, όσο και των φίλων μας.

- Προσέχουμε πως εκφραζόμαστε για διάφορα ευαίσθητα θέματα, αλλά και συνολικότερα, αφού δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι σύγχρονες επιχειρήσεις εξετάζουν έντονα τη δραστηριότητα μελλοντικών ή υπάρχοντων υπαλλήλων στα social media για τη λήψη αποφάσεων.

 

Πότε θα πρέπει να μπω κι εγώ στο Facebook;

Αυτό είναι ένα πολύ καλό ερώτημα! Γενικά, το ίδιο το Facebook δεν επιτρέπει την εγγραφή σε μέλη κάτω των 13 ετών, αν και είναι βέβαιο ότι αρκετά μέλη έχουν εγγραφεί δίνοντας ψεύτικα στοιχεία για την ηλικία τους.

Από τη στιγμή όμως που το ίδιο το μέσο μάς προτρέπει να μην μπούμε νωρίτερα, αυτό θα πρέπει να μας προβληματίσει. Επομένως, το βασικό μας κριτήριο θα πρέπει (πέρα από τους κανόνες του ίδιου του μέσου), να είναι ο βαθμός ωριμότητας του παιδιού μας. Με βάση αυτόν θα πρέπει να αποφασίσουμε εάν είναι έτοιμο να συμμετάσχει σε έναν δημόσιο διάλογο, να διαχειριστεί προσωπικές πληροφορίες (δικές του αλλά και τρίτων), να εκφράζεται κόσμια κ.ο.κ.

 

* Γενικά πάντως, σε ό,τι αφορά τα παιδιά, η 2α Γυμνασίου (γύρω στα 14) θεωρείται μία καλή περίοδος, αφού αφενός θα έχουν ωριμάσει λίγο ώστε να μπορούν να διαχειριστούν το μέσο και τις δυνατότητές του, αφετέρου θα δέχονται αρκετή "πίεση" από συμμαθητές και φίλους που θα είναι ήδη μέλη. Βέβαια, και πάλι σημειώνουμε ότι το αποφασιστικό κριτήριο και η τελική απόφαση, θα πρέπει να ανήκει στους γονείς, οι οποίοι με βάση τον χαρακτήρα του κάθε παιδιού θα πρέπει και να αποφασίζουν.

 

* Σε ό,τι αφορά τους ενήλικες, οποιαδήποτε στιγμή θεωρείται καλή, και από τη στιγμή που μάς ενδιαφέρει η επανένωση με παλιούς φίλους, συμμαθητές, συμφοιτητές, συναδέλφους κ.λπ.,  δεν υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος να καθυστερούμε. Άλλωστε, δεν είναι μόνο ένα εξαιρετικά χρήσιμο και ενδιαφέρον μέσο, αλλά η συμμετοχή σε αυτό είναι πλέον απαραίτητη ώστε να μπορούμε να συμβουλεύσουμε τα παιδιά μας για τη χρήση του.